แสตมป์ หรือ ตราไปรษณียากร (Postage stamp หรือStamp) เป็นหลักฐานการชำระค่าบริการไปรษณีย์ มักเป็นกระดาษรูปสี่เหลี่ยมเพื่อติดบนซองจดหมาย แสตมป์มักพิมพ์ออกเป็นแผ่นประกอบด้วย แสตมป์หลายดวง ปกติอยู่ระหว่าง 20 ถึง 120 ดวง มีการปรุรู รอบดวงแสตมป์เพื่อเพิ่มความสะดวกในการฉีก รอยฉีกที่ได้เรียกว่า ฟันแสตมป์ ด้านหลังแสตมป์มีกาวคลือบอยู่
กระดาษที่ใช้พิมพ์มักมีสิ่งพิเศษไว้เพื่อป้องกันการปลอมแปลงเช่น ลายน้ำ (watermark) หรือด้ายสี หากติดแสตมป์เพื่อใช้งานบนซองแล้ว ต้องมีการประทับตราทุกครั้ง เพื่อป้องกันการนำกลับมาใช้อีก
แสตมป์ชุดโสฬศ แสตมป์แรกแห่งสยาม
“แสตมป์ชุดโสฬศ”
เป็นแสตมป์ชุดแรกแห่งสยาม ซึ่ง“โสฬศ” แปลว่า “สิบหก” มีความหมายสอดคล้องกับค่าเงินในสมัยโบราณที่ 16 โสฬศ
เท่ากับ 1 เฟื้อง โดยมี 6 ราคา คือ 1
โสฬศ 1 อัฐ 1 เสี้ยว
ซีกหนึ่ง สลึงหนึ่ง และเฟื้องหนึ่ง
แสตมป์ชุดนี้อัญเชิญพระบรมสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ผินพระพักตร์เบื้องซ้ายภายใน วงกรอบรูปไข่เป็นภาพต้นแบบ
ตัวหนังสือและตัวเลขใช้อักษรและเลขไทยล้วน ด้านหลังไม่มีกาวและไม่มีลายน้ำ
ออกแบบโดย นายวิลเลียม ริดจ์เวย์ ชาวอังกฤษกรมไปรษณีย์โทรเลขสยาม
นำออกใช้วันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ.2426 และประกาศยกเลิกการใช้เมื่อปี พ.ศ.2443
โดยทั่วไปแสตมป์แบ่งจะเป็น
2 ประเภทคือ แสตมป์ทั่วไปและแสตมป์ที่ระลึก
1. แสตมป์ทั่วไป (definitive
stamp) เป็นแสตมป์ประเภทแรกที่จัดพิมพ์ขึ้น
เพราะค่าไปรษณีย์มีหลายอัตราขึ้นกับน้ำหนัก ที่หมายความด้านของการส่ง
การรับประกันการสูญหาย เป็นต้น แสตมป์ทั่วไปมักพิมพ์หลายราคา
โดยแต่ละราคารูปมีแบบเหมือนกัน มีจำนวนที่พิมพ์สูง
และอาจมีการพิมพ์เพิ่มเติมหลายครั้ง
ภาพที่นิยมใช้บนแสตมป์ทั่วไป ได้แก่
ภาพพระมหากษัตริย์ของประเทศนั้น ๆ กรณีที่พระมหากษัตริย์เป็นประมุขของประเทศ
ภาพสวยงามอื่นซึ่งเป็นภาพลักษณ์ของประเทศ เช่น ดอกไม้ สัตว์ สิ่งก่อสร้าง เป็นต้น
ซึ่งแสตมป์ดวงแรกของโลกเป็นภาพสมเด็จวิกตอเรีย สำหรับประเทศไทยนิยมใช้ภาพพระมหากษัตริย์บนดวงแสตมป์ทั่วไป เรียกว่าแสตมป์พระบรมฉายาลักษณ์
แต่ปัจจุบันมีการใช้รูปอื่น เช่น รูปธงชาติ รูปช้าง บนดวงแสตมป์ด้วย
2. แสตมป์ที่ระลีก แสตมป์ที่ระลึก
(commemorative stamp) เป็นแสตมป์ที่พิมพ์ขึ้นเนื่องในโอกาสทั่วไป
และพิมพ์เป็นจำนวนจำกัด เมื่อจำหน่ายหมดแล้วก็ไม่มีการพิมพ์เพิ่ม มีได้หลายลักษณะ
เช่น เป็นที่ระลึกเนื่องในโอกาสครบรอบเหตุการณ์ที่สำคัญหรือวันครบรอบของบุคคลสำคัญ เป็นที่ระลึกเนื่องในกิจกรรมพิเศษ
เช่น งานกาชาดหรือวันสำคัญของปี
เช่น วันสงกรานต์ วันวาเลนไทน์ และสำหรับเผยแพร่เรื่องต่าง ๆ ไม่ว่าจะเกี่ยวกับ
ธรรมชาติ,
งานศิลปะ
เช่น แมวไทย, จิตรกรรมฝาผนัง, อุทยานแห่งชาติ เป็นต้น
แสตมป์ภาพวรรณคดีไทย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น